RI&E verplicht? Wanneer je moet laten toetsen en wanneer niet

Elke werkgever met personeel moet een risico-inventarisatie en -evaluatie hebben. Over die plicht bestaat weinig twijfel. Over de vraag of de RI&E ook getoetst moet worden, des te meer. Het antwoord hangt af van twee dingen: hoeveel mensen er werken en welk instrument je gebruikt.

Wie moet een RI&E hebben?

Iedere werkgever met personeel in dienst. Dat staat in artikel 5 van de Arbowet en geldt vanaf de eerste medewerker. In de RI&E breng je de risico's voor veiligheid en gezondheid in kaart. Bij de RI&E hoort altijd een plan van aanpak: welke maatregelen je neemt, wie ze uitvoert en wanneer.

Zzp'ers en ingehuurde krachten tellen alleen mee als er een arbeidsovereenkomst is. Uitzendkrachten, oproepkrachten en gedetacheerden tellen wel mee. Voor zelfstandigen geldt een beperkt arboregime. Wel blijft de zorgplicht gelden voor iedereen die op jouw werkplek werkt.

Uitzondering: maximaal 40 uur per week

Laat je in totaal niet meer dan 40 uur per week arbeid verrichten, alle medewerkers bij elkaar opgeteld? Dan mag je in plaats van een volledige RI&E de verkorte Checklist Gezondheidsrisico's gebruiken. Die staat op Arboportaal en behandelt elf onderwerpen. Toetsing is dan niet nodig.

Let op: het gaat om het totaal aantal uren. Twee medewerkers met elk 24 uur per week komen samen op 48 uur. Dan geldt de uitzondering niet meer.

Wanneer is toetsing verplicht?

Toetsing betekent dat een gecertificeerd kerndeskundige of een gecertificeerde arbodienst de RI&E en het plan van aanpak beoordeelt. Dat is in de meeste situaties verplicht.

Situatie	Toetsing verplicht?
In totaal maximaal 40 uur arbeid per week	Nee
Maximaal 25 medewerkers én een erkend branche-instrument	Nee
Maximaal 25 medewerkers, eigen of niet-erkende RI&E	Ja
Meer dan 25 medewerkers	Ja, altijd

Het aantal medewerkers tel je in personen, niet in fte. Tien parttimers zijn dus tien medewerkers.

Erkend of niet erkend?

Branches kunnen een eigen RI&E-instrument laten erkennen. Gebruik je zo'n erkend instrument en heb je maximaal 25 medewerkers, dan hoeft de RI&E niet getoetst te worden. Of een instrument erkend is, controleer je op rie.nl.

Niet elk bekend instrument is erkend. Het algemene instrument voor kantoren van het Steunpunt RI&E is gratis en breed bruikbaar, maar staat als niet-erkend. Wie dat gebruikt, moet de RI&E dus alsnog laten toetsen.

Wie mag toetsen?

Toetsing gebeurt door een gecertificeerd kerndeskundige of een gecertificeerde arbodienst. Er zijn vier kerndeskundigen:

de veiligheidskundige
de arbeidshygiënist
de arbeids- en organisatiedeskundige
de bedrijfsarts

Welke deskundige het beste past, hangt af van de risico's. Voor kantoren in de zakelijke dienstverlening liggen die vaak bij werkdruk en psychosociale belasting. Dan ligt een arbeids- en organisatiedeskundige voor de hand.

En de preventiemedewerker?

Elke werkgever wijst ten minste één preventiemedewerker aan, die helpt bij het opstellen en uitvoeren van de RI&E. Bij maximaal 25 medewerkers mag de werkgever die rol zelf vervullen.

Wat als de RI&E ontbreekt?

De Nederlandse Arbeidsinspectie kan een boete opleggen als er geen actuele RI&E met plan van aanpak is. Belangrijker nog: zonder RI&E heb je geen goed beeld van de risico's in je organisatie. Juist bij kleine, drukke kantoren zitten die vaak in werkdruk en de verhoudingen binnen het team.

Bronnen: Arbowet artikel 5 en 13, Steunpunt RI&E (rie.nl), Arboportaal. Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies.